Κατάθλιψη

 Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

Πώς την καταλαβαίνουμε;

Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά ακούμε πως κάποιος γνωστός μας έχει «κατάθλιψη». Κάποιες φορές όμως η «κατάθλιψη» αυτή δεν είναι τίποτα περισσότερο από τη φυσιολογική «θλίψη», δηλαδή, το μικρό ή μεγάλο «πένθος» που μπορεί ή και οφείλει να βιώσει ο καθένας μας, ως αντίδραση σε μια απώλεια ή άλλες ψυχοτραυματικές συνθήκες.

Όταν, ωστόσο, η καταθλιπτική διάθεση επιμένει και προκαλεί δυσκολίες στην καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου και όταν συνοδεύεται από κάποια από τα συμπτώματα που θα δούμε παρακάτω, τότε έχουμε πράγματι μια παθολογική κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Η πιθανότητα να αναπτύξει κάποιος «Μείζωνα κατάθλιψη» (η πιο σοβαρή μορφή κατάθλιψης) στη διάρκεια της ζωής του υπολογίζεται γύρω στο 10%, με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται χρόνο με το χρόνο, ενώ η πιθανότητα να παρουσιάσει καταθλιπτικά συμπτώματα φτάνει στο 30%, για την Ελλάδα.

Το ανησυχητικό είναι πως τα ποσοστά αυτά πιθανόν να είναι ακόμα μεγαλύτερα, λόγω του ότι πολλά περιστατικά δεν καταγράφονται, αφού ένας μεγάλος αριθμός ατόμων με κατάθλιψη δεν απευθύνεται σε κάποιον ψυχίατρο, ψυχολόγο, ή ψυχοθεραπευτή.

iatros_viografiko_page

“Ραφαήλ Μ. Ψαράς ”

Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής

Τρόποι Εκδήλωσης

Οι τρόποι που μπορεί να εκδηλωθεί η κατάθλιψη είναι αρκετοί, γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται ως «πρωτεϊκή νόσος» (από το μυθικό γέροντα Πρωτέα, που μπορούσε να παίρνει όποια μορφή ήθελε):

  • Καταθλιπτική διάθεση στη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας (θλίψη, κλάμα, ευσυγκινησία).
  • Μείωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης για σχεδόν όλες τις δραστηριότητες, (π.χ. για τις δουλειές του σπιτιού, για μια βόλτα, για ασχολίες που παλαιότερα μας ευχαριστούσαν ή και μείωση της ερωτικής διάθεσης).
  • Διαταραχές του ύπνου. Συνήθως αϋπνία (μείωση διάρκειας του ύπνου, πολλά ξυπνήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας, πολύ πρωινό ξύπνημα) ή υπερυπνία (αύξηση του ύπνου).
  • Διαταραχές στην όρεξη για φαγητό. Συνήθως μείωση της όρεξης (και απώλεια βάρους) ή αύξηση της όρεξης (και ανάλογη αύξηση βάρους).
  • Εύκολη κόπωση ή έλλειψη ενεργητικότητας.
  • Αδυναμία συγκέντρωσης, διαταραχές της μνήμης, αναποφασιστικότητα.
  • Ιδέες ενοχής, αυτομομφής (κατηγορούμε τον εαυτό μας) και αναξιότητας.
  • Απαισιοδοξία, αίσθημα απελπισίας.
  • Ιδέες αυτοκτονίας.
  • Σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλοι, πόνοι στο σώμα, μυαλγίες, ναυτία, κράμπες, κ.ά.)
  • Νευρικότητα, άγχος, φοβίες.

ginaika_katathlipsi_page

Χαρακτηριστικό της πολυμορφίας της είναι πως μπορεί να υπάρχει κατάθλιψη ακόμα και χωρίς καταθλιπτική διάθεση, ενώ είναι φανερό πως έστω και λίγα από τα παραπάνω συμπτώματα είναι ικανά να μεταβάλουν σημαντικά τη ζωή και τη λειτουργικότητα ενός ατόμου.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως δεν υπάρχει ένα μοναδικό αίτιο το οποίο να προκαλεί κατάθλιψη. Υπάρχουν όμως πολλοί παράγοντες οι οποίοι να προδιαθέτουν για την εμφάνισή της. Ας δούμε τους πιο σημαντικούς.

  • Γενετικοί παράγοντες

    «Γιατρέ, είναι κληρονομικό;»

    Η απάντηση είναι πως η πιθανότητα να αναπτύξει κατάθλιψη το παιδί ενός γονέα που είχε εμφανίσει κατάθλιψη στο παρελθόν, είναι περίπου 3 φορές μεγαλύτερη από το γενικό πληθυσμό. Δηλαδή, υπάρχει μια αυξημένη γενετική συσχέτιση.

  • Νευροχημικοί παράγοντες

    Έχει αποδειχτεί πως η κατάθλιψη οφείλεται σε μειωμένη συγκέντρωση σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης (νευροδιαβιβαστές ουσίες, δηλαδή, που μεταφέρουν πληροφορίες) σε σημεία του εγκεφάλου. Σε αυτή τη διαπίστωση βασίζεται και η δράση των περισσοτέρων αντικαταθλιπτικών φαρμακευτικών ουσιών, οι οποίες και αυξάνουν τη συγκέντρωση της σεροτονίνης ή της νοραδρεναλίνης στα σημεία αυτά του εγκεφάλου.

  • Ενδοκρινικοί παράγοντες

    Η μείωση της τριιωδοθυρονίνης (π.χ. στον Υποθυροειδισμό), της προγεστερόνης και των οιστρογόνων (π.χ. στην εμμηνόπαυση, κατά τη λοχεία και πριν την έμμηνο ρύση), η αύξηση της κορτιζόλης και η μείωση της μελατονίνης αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της Κατάθλιψης.

  • Σωματικά νοσήματα – Φάρμακα

    Κάποιες σωματικές παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν Κατάθλιψη είναι: ο υποθυρεοειδισμός, ο σακχαρώδης διαβήτης, η νόσος Parkinson, η νόσος Alzheimer, η σκλήρυνση κατά πλάκας, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, ο καρκίνος, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το έμφραγμα μυοκαρδίου, αλλά και αρκετές άλλες.

    Φαρμακευτικές ουσίες που εμπλέκονται στην εμφάνιση κατάθλιψης είναι: τα αντιπαρκινσονικά, τα υπνωτικά-ηρεμιστικά, τα αντισυλληπτικά, η κορτιζόνη, ορισμένα αντιβιοτικά, φάρμακα για καρδιολογικές παθήσεις, κ.ά.

  • Ψυχολογικοί παράγοντες

    Αν και είναι αδύνατο να παρουσιαστούν οι διάφορες θεωρίες μέσα σε λίγες γραμμές, ας δούμε κάποια βασικά σημεία.

    Η ψυχαναλυτική θεωρία, μέσω του Freud, αναφέρει πως η κατάθλιψη είναι αποτέλεσμα μιας “συναισθηματικής” απώλειας (όπως το πένθος είναι αποτέλεσμα μιας “φυσικής” απώλειας) και μιας ενδοψυχικής σύγκρουσης που πηγάζει από δυσκολίες στη διαχείριση επιθετικών ενορμήσεων.

    Η Γνωσιακή θεωρία αναφέρει πως είναι αποτέλεσμα παθολογικών “γνωσιών” που αφορούν στον εαυτό (ανάξιος), στο περιβάλλον (εχθρικό), και στο μέλλον (χωρίς ελπίδα).

    Τέλος, η Συστημική θεωρία εστιάζει στις αλλαγές στην οικογένεια, στις οποίες ένα μέλος της μπορεί να «αντιδράσει» εμφανίζοντας κατάθλιψη.

  • Προδιαθεσικές καταστάσεις

    • Η απώλεια (λόγω θανάτου ή χωρισμού) σημαντικών προσώπων.
    • Η αποστέρηση από τη μητέρα (κυρίως) ή τον πατέρα κατά την πρώτη δεκαετία της ζωής (π.χ. λόγω διαζυγίου).
    • Η σεξουαλική κακοποίηση.
    • Η έλλειψη απασχόλησης έξω από το σπίτι.
    • Η έλλειψη ατόμου στο οποίο μπορούμε να «πούμε τον πόνο μας».
    • Οποιοδήποτε γεγονός ή κατάσταση είναι στρεσογόνο ή ψυχοπιεστικό για το άτομο.

Είναι απαραίτητο να θυμόμαστε πως όλοι αυτοί οι παράγοντες που αναφέραμε, απλά αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης, χωρίς να την προδικάζουν.

Οι τρόποι αντιμετώπισης της Κατάθλιψης είναι, είτε κατάλληλη θεραπεία με φάρμακα, είτε ψυχοθεραπεία (είτε και τα δύο μαζί).

 Κλείστε Ραντεβού Σήμερα

Επικοινωνία